duzd.com

Danger Unreal Zephyr Different

Büyük Deneyde İşler Ters Gitti

CERN’deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (Large Hadron Collider – LHC), 2009 baharına kadar kapalı kalacak.
10 Eylül’de başlayan ve tüm dünyanın ilgisini çeken deney, 19 Eylül’de, bir ton sıvı Helyumun tünele sızmasıyla durdurulmuştu. Sorunu gidermek için yapılan incelemelerin ardından laboratuarın zorunlu kış bakım periyodu geldiğinden deney gelecek yıla ertelendi.

Yerin 50 -175 metre derinliğindeki 27 kilometrelik tüneli ve 6 algılayıcısı (ATLAS, CMS, ALICE, LHCb, TOTEM ve LHCf) ile LHC’yi oluşturmak 13 yıl sürdü. Şimdiye dek inşa edilen parçacık hızlandırıcıların en büyüğü olan LHC’nin harekete geçebilmesi için 8 ana parçasının -271 dereceye kadar soğutulması gerekiyor. Soğutma işleminin ardın 1600 adet süper-iletken mıknatısın düzgün olarak çalıştırılması gerekiyor. Süper-soğutulmuş sıvı Helyum mıknatısların süper-iletken özellik almasını sağlıyor. Böylece büyük manyetik alanlar oluşturulup ışınlar tünel içinde hızlandırılıyor ve bu işlem yapılırken daha az enerji harcanıyor. Yukarıdaki fotoğrafta bu mıknatısların bir kısmını test edilirken görüyorsunuz.

Geçtiğimiz hafta sonu yaşanan sorunda, süper-soğutulmuş parçalardan yüz tanesi 100 dereceye kadar ısındı. Sorunun muhtemel kaynağı olarak hızlandırıcının iki mıknatısı arasında hatalı elektrik bağlantısı gösteriliyor. Bu hatalı bağlantının, dev makinenin testleri sırasında eriyerek, süper-soğutulmuş sıvı Helyumun büyük miktarlarda dışarı sızmasına sebep olduğu düşünülüyor.

“Oldukça başarılı geçen başlatma işleminden sonra yaşanan sorun psikolojik bir darbe oldu.” diyor CERN’ün yöneticisi Robert Aymar.

Derleyen: Özden Hanoğlu
Kaynak: http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7632408.stm
Haber Tarihi: 23.09.2008
Fotoğraf: CERN

TÜBİTAK Bilim Haberleri’nde daha önce çıkan konuyla ilgili haberler:

* CERN’de Beklenen Deney Başladı
http://www.tubitak.gov.tr/home.do?ot=5&rt=1&sid=342&pid=0&cid=11233
* 08.08.2008 - Parçacık Hızlandırıcı 10 Eylül’de Faaliyete Geçiyor
http://www.tubitak.gov.tr/home.do?ot=5&rt=3&sid=0&cid=10952
* TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi, Sayı:489, Ağustos 2008
CERN’deki Deneyler Dünya’yı Yok Edebilir mi?(PDF, 982KB)
* 11.06.2007 - Büyük Patlama Deneyi, 2008 Yılına Ertelendi
http://www.tubitak.gov.tr/home.do?ot=5&rt=3&sid=0&cid=4547
* 09.04.2007 - CERN’de Mıknatıs Aksaklığı
http://www.tubitak.gov.tr/home.do?ot=5&rt=3&sid=0&cid=3251
* 05.03.2007 - Büyük Patlamaya Adım Adım
http://www.tubitak.gov.tr/home.do?ot=5&rt=3&sid=0&cid=1801

Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuz yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.

Bu site Wordpress ve, WP Premium yardımıyla hazırlanmıştır.

duzd.com sitesi istatistik amaçlı server logları dışında kişisel bilgilerinizi elde etmez veya barındırmaz. Ancak sitede mevcut bulunan reklam yayınları aracılığıyla, reklam verilerinin toplanması için cookie ve web beacon kullanılıyor olabilir. Bu tamamen sizin izninizle gerçekleşiyor olup, isteğiniz dahilinde internet tarayıcınızın ayarlarını değiştirerek bunu engellemeniz mümkündür. Tüm dokümanlar tanıtım amaçlıdır satışı yapılmadığı gibi hiçbir ticari menfaat gözetilmemektedir. 5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda Değişiklik (Resmi Gazete Kabul Tarihi : 3.3.2004) ile kanunun 25. maddesinin ek 4. maddesine göre hakkı ihlal edilen öncelikle üç gün içinde ihlalin durulmasını istemek zorundadır. Durdurulmadığı takdirde savcılığa başvurabilir. Eğer ihlal edilen bir durum söz konusu ise bilgi bekirduran.com adresinden bize ulaşınız. Tüm hakları ©2008 duzd.com üzerinde saklıdır.

• Site Yönetici Girişi - Çıkış Yap